De nieuwste PISA-resultaten laten zien dat de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren nog verder is gedaald. De gemiddelde leesvaardigheidsscore daalde van 459 punten in 2022 naar 441 punten in 2025. Inmiddels haalt bijna vier op de tien Nederlandse vijftienjarigen niet het leesniveau dat nodig is om goed te functioneren op school en in de maatschappij.
Dat zijn zorgwekkende cijfers. Tegelijkertijd is er de afgelopen jaren veel in beweging gekomen en werkt het onderwijs hard om deze neerwaartse trend te keren. Maar het onderwijs kan het niet alleen.
Volgens de Leescoalitie is het hard nodig dat de overheid stevig inzet op een brede leescultuur, ook buiten het onderwijs. Dit betekent dat de overheid niet alleen investeert in onderwijs en bibliotheken, maar gericht inzet op een positieve aanpak die (leren) lezen breed in de samenleving stimuleert, zodat boeken en verhalen overal om je heen zijn. Taal is de basis van al het leren, zo benadrukt ook het kabinet.
Nederland heeft een sterke basis voor zo’n brede leescultuur. Scholen, bibliotheken, taalhuizen, boekhandels, uitgevers, schrijvers, gemeenten en maatschappelijke organisaties zetten zich iedere dag in om mensen aan het lezen te krijgen. Grote leesmomenten als de Boekenweek, Kinderboekenweek, de Week van Lezen en Schrijven en Nationale Voorleesdagen laten daarnaast zien hoeveel energie en enthousiasme er rond boeken en lezen kan ontstaan.
Ook het PISA-2025 rapport benadrukt dat het verbeteren van het leesniveau een gezamenlijke inspanning vraagt. De onderzoekers noemen daarbij verschillende maatschappelijke initiatieven, waaronder de campagne Wie leest heeft een goed verhaal van de Leescoalitie. Met een structurele landelijke publiekscampagne kunnen we al die inspanningen verbinden en verder versterken, want nog te vaak denken opvoeders dat leesvaardigheid alleen de taak voor scholen is. Ook thuis begint het stimuleren van taal en lezen al op jonge leeftijd.
Een verandering in houding en gedrag vraagt om een lange adem, een herkenbare boodschap die jaar na jaar terugkomt. Met Wie leest heeft een goed verhaal heeft de Leescoalitie hier al een start mee gemaakt. Inmiddels heeft de campagne 78% van de Nederlanders boven de 14 bereikt, in alle lagen van de bevolking, waaronder ook light-lezers. De campagnefilm werd finalist van de Ster Gouden Loeki, de reclameprijs gekozen door het publiek.
Zonder structurele financiering kan deze campagne niet worden voortgezet.
De Leescoalitie vraagt daarom om een structurele investering van 2 miljoen euro en roept het kabinet en de Tweede Kamer op om hiervoor bij de begrotingsbehandeling middelen vrij te maken en daarmee te investeren in een samenleving die lezen stimuleert.