Zeg nou zelf
Wat is fijner: een gezin, televisie en elk jaar vakantie of een bovenwoning vol boeken en een oude kater met angstklachten? Ja, zo leef ik dus. Bert is pas 12 maar wel senior. Natuurlijk ga ik uit, naar een archief. Of op interview. Ik moet een goede reden hebben om ergens heen te gaan, anders blijf ik thuis.
Voor mij is het belangrijkste om nuttig te zijn. Dat betekent boeken schrijven en zo verhalen bewaren die ik van waarde acht. Tot dusver schreef ik er ruim dertig boeken, inclusief een proefschrift. Ik ben gefascineerd door Indië, alles ervan, het verschil tussen kretek en een strootje, literatuur, gevangenissen en krankzinnigheid, kunst, noem maar op. Daar geef ik dan ook graag lezingen over. Zoals:
Over het leven in de tangsi (kazerne) schreef ik in mijn biografie van Lin Scholte: zij was een Indische schrijfster die zelf dat leven had meegemaakt. Een uniek perspectief. Hoe verliep dat: militairen, vrouwen en kinderen met een verschillende achtergrond? Zeebaboes waren veelal Indonesische vrouwen die in de koloniale tijd als kinderverzorgster meevoeren op de grote schepen tussen Indië en Nederland. Vaak zelfstandige vrouwen maar soms werden ze het slachtoffer van arbeidsuitbuiting. Uit honderden puzzelstukjes stelde ik een beeld samen van deze bijzondere beroepsgroep. Hoe zat het met hun rechten, hoe kon het dat ze zich emancipeerden en wat betekende dat? (filmpje) Pa van der Steur (1865-1945) was een zendeling die naar de Oost trok en met ingang van 1892 tehuisvader van in totaal naar schatting zo'n zevenduizend kinderen. Hij was Hollands, de kinderen waren Chinees, Indisch, Indonesisch en Hollands. Ze werden 'Steurtjes' genoemd. Het tehuis was een mini-koloniale samenleving. Hoe functioneerde dat tientallen jaren lang? Met de biografie van Van Heutsz ben ik terecht gekomen in militair Indië. Daar blijf ik voorlopig. En als ik vanuit het verre oude Indië naar Nederland kijk, dan borrelen weer nieuwe vragen op. Hoe kan het, dat vanuit de Haagse bankjes zo'n grote kolonie werd bestuurd, zonder dat ze er veel van begrepen? Waarom waren de koloniale monumenten nodig? Wie wilden er destijds voor betalen? De antwoorden laten het beeld van Nederland toen zien. Daar gaat het om, minder om Van Heutsz. (filmpje)
Moeilijke vragen
Volgens mij zijn moeilijke vragen de beste vragen: hoe, waarom en ook altijd: wie had er belang bij? Ik ben een voorstander van zelf (leren) nadenken, dat levert de belangrijkste gesprekken op.
