Anouk Kootstra (1987) promoveerde als politicoloog, werkt als onderzoeksjournalist voor Investico en doceert sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Ze publiceerde Wat hebben we het goed (voor onszelf geregeld), over de verantwoordelijkheden van de comfortabele hogere middenklasse. Eerder won ze de Joost Zwagerman Essayprijs (2020) met Een jas die past, over haar eigen klassenmigratie.
Als onderzoeksjournalist schreef ze onder meer een leugentest bij het UWV, foute algoritmes van de Reclassering, de manipulatie van criminaliteitscijfers door de politie (bekroond met de Tegel, 2020), de discriminerende fraudejacht van DUO (bekroond met de Loep, 2023) en klassenjustitie binnen de rechtspraak (bekroond met de Loep, 2024).
Die onderzoeken zijn feitelijk: als journalist schrijf je op wat in een organisatie misgaat. Maar het verhaal dat je niet op papier zet, is dat van alle keuzes die zijn gemaakt die tot de misstand hebben geleid: alle adviezen die in de wind geslagen zijn, alle waarschuwingen die zijn genegeerd, alles wat de mensen die de verantwoordelijkheid hadden om iets te doen, níet hebben gedaan.
Dat verhaal wilde ze ook graag eens opschrijven en zo ontstond Wat hebben we het goed (voor onszelf geregeld). Anouk gebruikt de verhalen uit haar jeugd, van het opgroeien in een arbeidersfamilie, om naar de verantwoordelijkheden te kijken van mensen in posities van macht; mensen die onderzoeken, adviseren, beleid maken, leiden en bepalen.
Ze bevraagt – in het boek, maar ook in lezingen en presentaties – de verhalen die de comfortabele hogere middenklasse zichzelf graag vertelt: dat studeren ‘hard werken’ is, dat een universitair diploma kritisch denkvermogen weerspiegelt, dat de hogere middenklasse haar voorspoed verdiend heeft. We laten onszelf rijkelijk belonen voor de verantwoordelijkheid die we zeggen te dragen. Maar klopt dat wel? Want: wie is verantwoordelijk als het fout gaat, bij de Belastingdienst, bij het UWV, bij de Reclassering, bij DUO?